Ο Σωκράτης από την πόλη των Αθηνών το 399 π.Χ κρίθηκε «Αθώος»

19 Σεπτεμβρίου 2008

hammer5.gif«Ουδέν προτιμότερον της Δικαιοσύνης» – Σωκράτης  “Nothing desirable over Justice” – Socrates

 Στην μεγάλη αίθουσα παραστάσεων του Σαιξπηρικού Θεάτρου της Ουάσιγκτον ΗΠΑ,συγκεντρώθηκαν στα μέσα του Σεπτέμβρη κάπου οκτακόσιοι διακεκριμένοι Αμερικανοί νομομαθείς, ακαδημαϊκοί και άλλοι εμπειρογνώμονες που επανεξέτασαν τις κατηγορίες σε βάρος του Σωκράτη από την πόλη των Αθηνών το 399 π.Χ.

 

Η αναπαράσταση της πολύκροτης τούτης δίκης της αρχαιότητας έγινε υπό την αιγίδα του Πρέσβη της Ελλάδας στην Ουάσιγκτον, Αλέξανδρου Μαλλιά.

Προήδρευσαν ο Αρεοπαγίτης Samuel Alito, μέλος του Ανωτάτου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών και οι ανώτατοι Αμερικανοί δικαστικοί Paul Michel, Rosemary Collyer, Brett Kavanaugh και Richard Leon.

 Με επιχειρήματα που άντλησαν μέσα από στοιχεία τα οποία περιέχονται στα «Απομνημονεύματα» του Ξενοφώντα και στα έργα του Πλάτωνος «Απολογία», «Κρίτων» και «Φαίδων», οι συνήγοροι της κατηγορούσας αρχής Betty Jo Christian και Pantelis Michalopoulos, από την δικηγορική εταιρεία Steptoe and Johnson, υποστήριξαν πως ο Σωκράτης ήταν εισηγητής «καινών δαιμονίων» και ασκούσε επιβλαβή επίδραση πάνω στους νέους.

Από την άλλη μεριά, οι συνήγοροι υπεράσπισης του Σωκράτη, Abe Krash, της δικηγορικής εταιρείας Arnold and Porter, και Abe Lowel, της δικηγορικής εταιρείας McDermond, Will and Emery, αντέκρουσαν τις κατηγορίες χρησιμοποιώντας επιχειρήματα επίσης βασισμένα στα ίδια κλασσικά ντοκουμέντα και υποστήριξαν ότι ο Σωκράτης καταδικάστηκε άδικα την εποχή που ζούσε.

Τις αγορεύσεις των συνηγόρων κατηγορίας και υπεράσπισης ακολούθησε συζήτηση με το κοινό, την οποία συντόνισε ο καθηγητής Alfonso Gomez-Lobo του Πανεπιστημίου Washington και μετά από την συζήτηση ήρθε η ώρα οι θεατές, που διαδραμάτιζαν ρόλο ενόρκων, να δώσουν την ετυμηγορία τους.

Η συντριπτική πλειοψηφία των 800ων Αμερικανών ενόρκων αποφάνθηκε ότι ο Σωκράτης είναι «Αθώος».

 Κατά την κρίση τους, ο Σωκράτης είναι μια από τις πιο εξέχουσες μορφές της ελληνικής και της παγκόσμιας φιλοσοφίας που με το θάρρος και την ηρεμία με την οποία αντιμετώπισε την άδικη ποινή του εξελίχτηκε σε θρυλικό ήρωα και μάρτυρα της φιλοσοφίας.

 Είχε γίνει και πέρσι μια άλλη αναπαράσταση της δίκης του Σωκράτη στην Ουάσιγκτον, με παρόμοια έκβαση, πάλι με πρωτοβουλία του Πρέσβη Αλέξανδρου Μαλλιά, ο οποίος παράλληλα με την επιδίωξή του να είναι όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικός στις διπλωματικές επιδόσεις του, υποστηρίζει και προωθεί κάθε τι που προβάλει την Ελλάδα και τον πολιτισμό της στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Έπαινος αξίζει επίσης και στην ομάδα υποστήριξης ελληνικού πολιτισμού, την γνωστή υπό την επωνυμία «Δωρική Στήλη», η οποία ήταν ο χορηγός της εκδήλωσης στο Σαιξπηρικό Θέατρο.

 Κι αυτό γιατί δίχως χορηγούς πολλές καλές ιδέες για την προώθηση πτυχών του Ελληνισμού δεν φθάνουνε ποτέ στο στάδιο της υλοποίησης.

Ο Σωκράτης

(4 Ιουνίου 470 π.Χ. – 399 π.Χ.)

ήταν ένας μεγάλος Αθηναίος φιλόσοφος. Δεν έγραψε τίποτα κάτω. Γυρνούσε μέσα στην Αγορά συζητώντας με ανθρώπους που έδειχναν ενδιαφέρον.

 Καμώμενος αμάθεια γύρω από ένα θέμα και μέσω ερωτήσεων και απαντήσεων προσπαθούσε να βρεί την αλήθεια. (Σωκρατική μέθοδος)

Αυτή η μέθοδος χρησιμοποιείται και σήμερα στα δικαστήρια κατά την εξέταση μαρτύρων.

Ο Σωκράτης από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες του Ελληνικού και παγκόσμιου πολιτισμού.

 Ήταν γιος του Σωφρονίσκου και της Φαιναρέτης. Παντρεύτηκε σε μεγάλη ηλικία την Ξανθίππη. Ο Σωκράτης είχε έναν πολυάριθμο κύκλο πιστών φίλων, κυρίως νέων από αριστοκρατικές οικογένειες, απ’ όλη την Ελλάδα.

 Ορισμένοι απ αυτούς έγιναν γνωστοί ως ιδρυτές φιλοσοφικών σχολών διαφόρων κατευθύνσεων. Οι γνωστότεροι ήταν ο Πλάτωνας και ο Αντισθένης στην Αθήνα, ο Ευκλείδης στα Μέγαρα και ο Φαίδωνας στην Ηλεία.

Οι πληροφορίες για τη ζωή του Σωκράτη είναι ποίκιλλες, και ο μελετητής του Αρχοελληνικού κόσμου μπορεί να βγάλει ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Διάφοροι αξιόλογοι συγγραφείς ασχολήθηκαν μαζί του, και ο καθένας πρόσθεσε νέες πτυχές από την ζωή του.

Έτσι ο Πορφύριος μας πληροφορεί ότι ο Σωκράτης ασχολήθηκε αρχικά με το επάγγελμα του πατέρα του, ο οποίος ήταν λιθοξόος. Στα 17 του χρόνια γνώρισε το φιλόσοφο Αρχέλαο, που του μετέδωσε το πάθος για τη φιλοσοφία και τον έπεισε να αφιερωθεί σ’ αυτήν.

Μία πιό βαθειά ψυχολογική πλευρά του φανερώνει ο Πλάτωνας, που στην Απολογία του παρουσιάζει το Σωκράτη να θεωρεί τη φιλοσοφική ενασχόληση ως θεία εντολή. Εδώ ο Σωκράτης μπορεί να χαρακτηριστεί ως Θεόπνευστος, καθώς αναφέρει το ισχυρό του ένστιγκτο, ως μία εσωτερική παρόρμηση, να του υπαγορεύει ποιές πράξεις κι ενασχολήσεις πρέπει να ακολουθήσει.

Στις φιλοσοφικές του έρευνες τον παρακολουθούσαν πολλοί, ιδιαίτερα νέοι, που ένιωθαν ευχαρίστηση ακούγοντας τον να μιλάει και να συζητάει για θέματα κοινωνικά, πολιτικά, ηθικά και θρησκευτικά. Έτσι σχηματίστηκε γύρω του ένας όμιλος, που δεν αποτελούσε όμως σχολή, γιατί ο Σωκράτης δε δίδαξε συστηματικά, αλλά διαλεγόταν σε κάθε σημείο της πόλης, με ανθρώπους κάθε κοινωνικής τάξης και σε αντίθεση με τους σοφιστές δεν έπαιρνε χρήματα από τους μαθητές του.

Το 406 π.Χ., στη δίκη των 10 Αθηναίων στρατηγών, ο Σωκράτης ως πρύτανης της Βουλής, αρνήθηκε να υποβάλλει σε ψηφοφορία μια παράνομη πρόταση (να δικαστούν όλοι μαζί οι στρατηγοί που είχαν κατηγορηθεί ότι δεν περισυνέλεξαν τους ναυαγούς κατά τη ναυμαχία στις Αργινούσες).

 Το 404 π.Χ. με τόλμη εναντιώθηκε στους Τριάκοντα τυράννους, όταν αρνήθηκε να συλλάβει ένα δημοκρατικό πολίτη, το Λέοντα το Σαλαμίνιο.

 Το 399 π.Χ. διατυπώθηκε εναντίον του κατηγορία για ασέβεια προς τους θεούς και για διαφθορά των νέων τότε καταδικάστηκε σε θάνατο.

Ως σκοπιμότητα της κατηγορίας θεωρήθηκε η διδασκαλία του, η οποία επιδρούσε στους νέους, και με τον φιλελευθερισμό που τον διέκρινε, θεωρήθηκε ανατρεπτικός.

Ουσιαστικό κίνητρο όμως υπήρξε η αντιζηλία του με σημαντικούς άνδρες της εποχής. Στη διάρκεια της δίκης ο Σωκράτης έδειξε θάρρος, ενώ η αναγγελία της ποινής δεν κατάφερε να τον βγάλει από τη θεϊκή του αταραξία.

“…Σήμερα”, είπε ο Σωκράτης στο τέλος της δίκης, “με καταδικάσατε νομίζοντας ότι θα γλιτώσετε έτσι από την υποχρέωση να δίνετε λόγο για τη ζωή σας. Εγώ όμως σας προλέγω ότι το αποτέλεσμα θα είναι αντίθετο. Γιατί θα είναι περισσότεροι εκείνοι που θα σας ελέγχουν – κι όχι μόνο περισσότεροι αλλά και πιο επίμονοι, όσο πιο νέοι θα είναι. Και σεις θα θυμώνετε περισσότερο. Μη φανταστείτε πως θα λείψουν εκείνοι που θα αμφισβητούν τον τρόπο της ζωής σας. Αυτά είναι τα τελευταία μου λόγια σ’ αυτούς που με καταδίκασαν…”.
Μετά την καταδίκη του παρέμεινε στο δεσμωτήριο 30 μέρες, γιατί ο νόμος απαγόρευε την εκτέλεση της θανατικής ποινής πριν από την επιστροφή του ιερού πλοίου από τις γιορτές της Δήλου.

 Από το διάλογο του Πλάτωνα Κρίτων μαθαίνουμε ότι ο Σωκράτης θα μπορούσε να σωθεί αν ήθελε, αφού οι φίλοι του είχαν τη δυνατότητα να τον βοηθήσουν να αποδράσει.

Ο Σωκράτης αρνήθηκε και, ως νομοταγής πολίτης και αληθινός φιλόσοφος, περίμενε το θάνατο ειρηνικά και γαλήνια, και ήπιε το κώνειοόπως πρόσταζε ο νόμος.

Ο Σωκράτης, όπως και ο Πυθαγόρας, δεν άφησε κανένα σύγγραμμα. Γι’ αυτό είναι πολύ δύσκολο να καθοριστεί ακριβώς το περιεχόμενο της φιλοσοφίας του.

Κατά το Σωκράτη ο Θεός δε φιλοσοφεί, γιατί κατέχει τη σοφία, φιλοσοφεί όμως ο άνθρωπος, που η ύπαρξή του είναι πεπερασμένη.

Η περίφημη σωκρατική φράση «Ἓν οἶδα ὅτι οὐδὲν οἶδα» (ένα ξέρω ότι δεν ξέρω τίποτα) φαίνεται ότι ήταν η θεμελιακή πρόταση της φιλοσοφίας του.

Στην εποχή του Σωκράτη έχουμε με τους Σοφιστές την στροφή της φιλοσοφίας προς τον άνθρωπο και τη χρήσιμη αρετή, ενώ πριν το κύριο θέμα της φιλοσοφίας των προσωκρατικών ήταν η φύση.

 Βέβαια,οι Σοφιστές ως μη φιλόσοφοι δεν διείσδυσαν εις βάθος στην μελέτη της πραγματικής ουσίας του ανθρώπου, κάτι που ξεκίνησε με το Σωκράτη, ο οποίος πρώτος θεώρησε την ψυχή σαν την πραγματική ουσία του ανθρώπου και την αρετή σαν αυτό που επιτρέπει την πλήρωση της ανθρώπινης φύσης μέσα από την αναζήτηση και βελτίωση της ψυχής.

Ο Αριστοτέλης αναγνωρίζει αυτή την στροφή του πνεύματος με τη φράση «επί Σωκράτους το δε ζητείν τα περί φύσεως έληξε, προς την χρήσιμη αρετή και την πολιτική δε απόκλεινον οι φιλοσοφούντες».

Σωκρατική (μαιευτική) μέθοδος

 Η μαιευτική ήταν η μέθοδος, η οποία, σε συνδυασμό με τη χρήση της ειρωνείας, αποτελούσε χαρακτηριστικό της σωκρατικής διδασκαλίας.

 Σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή ο Σωκράτης κατά τις συζητήσεις του, προσποιούμενος την πλήρη άγνοια για το θέμα που συζητούσε κάθε φορά, προσπαθούσε μέσα από ερωτήσεις να εκμαιεύσει την αλήθεια από τον συνομιλητή του.

 Ουσιαστικά ο Σωκράτης επωμιζόταν το ρόλο της συνείδησης και μέσα από αυτή τη διαδικασία ερωταπαντήσεων δημιουργούσε ένα πνεύμα διαλόγου στη συζήτηση.

 Ο συνομιλητής λοιπόν απαντώντας σ’ αυτές τις ερωτήσεις έφτανε σε ένα συμπέρασμα -στην αλήθεια για τον Σωκράτη- από μόνος του.

 Η μέθοδος ονομάστηκε μαιευτική διότι όπως η μαία (επάγγελμα που έκανε και η Φαιναρέτη, μητέρα του Σωκράτη) φέρνει στον κόσμο το νεογνό έτσι και ο Σωκράτης ή ο εκάστοτε συνομιλητής που παίρνει το ρόλο της συνείδησης εξάγει από τον συνομιλητή του την αλήθεια.

πηγή;voanews,elwilkpedia 

 

.