Στην ουρά της Ευρώπης για ένα εμβόλιο

3 Απριλίου 2021

Γιάννης Αμανατίδης
Βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης – Πρώην υφυπουργός Εξωτερικών

Κανείς δεν ήταν έτοιμος για το ξέσπασμα της πανδημίας κι ας υπήρξαν αρκετοί μετά Χριστόν προφήτες, ακόμα κι αν τα σημάδια της οικολογικής καταστροφής που είχε συντελεστεί στο όνομα του κέρδους, τον τελευταίο αιώνα, το προμήνυαν.

Ωστόσο, δεν είναι λίγοι εκείνοι που γνώριζαν πως στην ασυδοσία της νεοφιλελεύθερης οικονομικής αντίληψης δεν χωράει καμία αλληλεγγύη, πολύ περισσότερο ανθρωπισμός. Κι όταν η υγειονομική κρίση χτύπησε, αδιακρίτως, τον περασμένο χρόνο, οι δομικές αδυναμίες του εξελιγμένου καπιταλιστικού μοντέλου, σε καθεστώς παγκοσμιοποίησης, δεν μπορούσαν πια να κρυφτούν από καμία κοινωνία, όπου γης.

Η ένδεια του συστήματος ήταν αποκαλυπτική στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής -με μακάβριο δυστυχώς τρόπο-, αν θυμηθούμε τις εικόνες φρίκης έξω από τη Νέα Υόρκη, όπου έσκαβαν κρατούμενοι πρόχειρους τάφους, χιλιάδων ανώνυμων νεκρών. Αποκαλυπτική ήταν όμως η γύμνια και στην Ευρώπη.

Δεν επέλεξαν, εντούτοις, όλες οι κυβερνήσεις τον αυταρχισμό και την αποποίηση των ευθυνών τους μπροστά στη θανατηφόρα επιδημία του Covid-19. Δεν έκαναν σημαία την ατομική ευθύνη και δεν θυσίασαν ανθρώπινες ζωές προκειμένου να έχουν συνάλλαγμα από τουρίστες του εξωτερικού, όπως επέλεξε να κάνει η κυβέρνηση Μητσοτάκη το περασμένο καλοκαίρι.

Οι λεγόμενες προηγμένες χώρες εμβολιάζουν, τώρα, τους πληθυσμούς τους και ο δείκτης παρακολούθησης των εμβολιασμών για Covid-19 του Bloomberg μαρτυρά πως προηγείται, ανάμεσά τους, η Μεγάλη Βρετανία με 36,03 δόσεις ανά 100, έπονται οι ΗΠΑ με 28,83 δόσεις ανά 100, ενώ ο μέσος όρος της Ε.Ε. είναι πολύ πιο πίσω, με 10,64 δόσεις ανά 100 ανθρώπους.

Η καθυστέρηση της Ε.Ε. είναι αξιοπρόσεκτη. Για παράδειγμα, η Χιλή με τα γνωστά προβλήματα δημοκρατίας ως «πείραμα του νεοφιλελευθερισμού» έχει σήμερα τον ρυθμό των 32,92 δόσεων εμβολίου ανά 100 ανθρώπους, το Μαρόκο 15,6 και η Τουρκία 13,07.

Οι χαμηλές επιδόσεις της Ε.Ε. είναι πιο ορατές σε δύο κυρίως μέτωπα: την παραγωγή και τη διανομή-διάθεση των εμβολίων. Και για τα δύο είχε μιλήσει εγκαίρως ο ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία, με τον Αλέξη Τσίπρα να ζητά μαζική ευρωπαϊκή παραγωγή και κατάργηση του καθεστώτος της πατέντας για το εμβόλιο κατά του κορονοϊού. Το ίδιο έπραξε και η ευρωομάδα του ΣΥΡΙΖΑ, με το

Ευρωκοινοβούλιο να υπερψηφίζει την πρόταση χαρακτηρισμού του εμβολίου ως δημόσιου αγαθού.

Όμως, συνεχίζεται η δεδομένη πια δυσκολία συντονισμού μεταξύ των 27 της Ένωσης, που παραμένουν δυσκίνητοι σε πράξεις και αποφάσεις παρά τον τεράστιο προϋπολογισμό για την αντιμετώπιση της πανδημίας, ύψους 1,8 τρισεκατομμυρίων ευρώ.

Κινούμενοι από διαφορετική αφετηρία και με αλλότριες -του κοινού καλού- επιδιώξεις δεν είναι να απορεί κανείς πώς δεν καταφέρνουν εδώ κι έναν χρόνο να βρουν κοινό βηματισμό για να σωθούν ζωές.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, υπό την πίεση της Γαλλίας, η οποία ήθελε απελπισμένα να πετύχει με το δικό της πρωτότυπο εμβόλιο, «έπαιξε κατενάτσιο», δηλαδή γραφειοκρατικά, και μοίρασε τα στοιχήματά της σε διάφορες εταιρείες: Pfizer-BioNTech, AstraZeneca, Moderna και Johnson & Johnson.

Οι πρώτες αποστολές, όμως, του Johnson & Johnson θα ξεκινήσουν το δεύτερο μισό του Απριλίου και η εταιρεία έχει δεσμευτεί να παραδώσει τουλάχιστον 200 εκατομμύρια δόσεις στην Ε.Ε. μέσα στο 2021.

Ένα δεύτερο πρόβλημα είναι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων, που είναι πολύ πιο αργός από τους αντίστοιχους φορείς των ΗΠΑ ή του Ηνωμένου Βασιλείου για να δώσει άδεια χρήσης εμβολίου. Σε αυτή την Ευρώπη-ουραγό, τείνουμε, πάλι, να γίνουμε ως χώρα, δυστυχώς, παράδειγμα προς αποφυγήν κι ας είχαμε τα καλύτερα υγειονομικά αποτελέσματα μετά το πρώτο λοκντάουν. Οι λανθασμένοι κυβερνητικοί χειρισμοί, τόσο των κονδυλίων που ήταν διαθέσιμα όσο και των νομοθετημάτων που θα μπορούσαν να ανακουφίσουν τους ασθενέστερους, που πλήττονται βαρύτερα, οδήγησαν στη σημερινή δυσχερή για όλους μας πραγματικότητα.

Το αξιόμαχο ΕΣΥ, που κράτησε για έναν χρόνο ζωντανή την ελπίδα, δεν στηρίχτηκε και δεν ενισχύθηκε, όπως ζητούσαμε από την αρχή, μαζί με όλη την ελληνική κοινωνία, που έπαψε πια να βολεύεται και πλέον ξεσηκώνεται, παρά τις ισχυρές κρατικές ενέσεις για τηλεοπτική αποχαύνωση. Ως υπεύθυνη πολιτική δύναμη καταθέσαμε την πρόταση εθνικής συνεννόησης για την αντιμετώπιση της πανδημίας καθώς και τις προτάσεις για το Νέο Εθνικό Σύστημα Υγείας.

Εις μάτην, όμως, αφού η πολιτική αλαζονεία οδηγεί σε συνεχή πολιτική κώφωση και τύφλωση την κυβέρνηση της Ν.Δ. και τον πρωθυπουργό κ. Μητσοτάκη, που έχει και την κύρια ευθύνη για την αναποτελεσματικότητα των μέτρων, παρά τις θυσίες της χώρας και των πολιτών της. Η ρήση «πολύ λίγα – πολύ αργά» είναι ο ακριβής χαρακτηρισμός των αποφάσεων της κυβέρνησης. Τις συνέπειες όμως τις πληρώνουμε όλοι. Καιρός, λοιπόν, να αλλάξουμε ρότα. Αυτή είναι και η αναγκαιότητα των καιρών.

«Εφημερίδα των Συντακτών»

.