Παράδοση αιώνων το βάψιμο των κόκκινων αυγών στον Ορθόδοξο κόσμο

16 Απριλίου 2009

σήμερα  την Μεγάλη Πέμπτη αποτελεί κοινή πρακτική στο σύνολο σχεδόν του Ορθόδοξου κόσμου.

Τα κόκκινα αυγά, προχριστιανικό σύμβολο της ζωής, ενισχυμένο από τον συμβολισμό του κόκκινου χρώματος από το αίμα της θυσίας του Χριστού, αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του εθιμοτυπικού των ημερών. Πολλές είναι, ωστόσο, οι περιοχές στις οποίες τα κόκκινα αυγά αποτελούν μειοψηφία στο πασχαλιάτικο καλάθι και τη θέση τους έχουν πάρει πράσινα, κίτρινα, μοβ ακόμη και ροζ αυγά, ενώ σε άλλες χώρες, κυρίως του σλαβικού κόσμου, τα βαμμένα αυγά αποτελούν μικρά έργα τέχνης, εφάμιλλα των ζωγραφικών πινάκων ή των θρησκευτικών εικόνων.

Ως σύμβολο της δημιουργίας, της γέννησης της ζωής, το αυγό έχει αποτελέσει πηγή έμπνευσης για αναρίθμητους μύθους και παραδόσεις από την αρχαιότητα έως σήμερα.

Στην Ουκρανία, τα ζωγραφισμένα αυγά δεν αποτελούν απλώς ένα έθιμο των ημερών του Πάσχα, αλλά κι ένα πρώτης τάξεως σουβενίρ για όσους επισκέπτονται τη χώρα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Χρησιμοποιείται η μέθοδος του μπατίκ για το βάψιμο ή μάλλον το ζωγράφισμα των αυγών στην Ουκρανία. Τα μέρη στο τσόφλι που δεν πρέπει να βαφτούν καλύπτονται από κερί. Στη συνέχεια, με ένα ειδικό εργαλείο που ονομάζεται kystka και λιωμένο κερί, σχηματίζεται το σχέδιο πάνω στο αυγό και μετά ξεκινά η διαδικασία του στολίσματος.

Στην Πολωνία, μια κοινή ονομασία για τα βαμμένα αυγά είναι η λέξη «pisanki» (σ.σ. χρησιμοποιείται για τα βαμμένα αυγά κότας, αν και οι Πολωνοί βάφουν επίσης αυγά πάπιας ή χήνας). Σύμφωνα με την πολωνική παράδοση, το pisanki συμβολίζει την αναγέννηση της φύσης και την πίστη των Χριστιανών στην ανάσταση του Κυρίου. Υπάρχουν διάφορες τεχνικές για το βάψιμο των αυγών στην Πολωνία. Σε μια από αυτές (kraszanki) για τη διακόσμηση των αυγών χρησιμοποιούνται διάφορα φυσικά προϊόντα, όπως οι φλούδες του κρεμμυδιού, το κέλυφος του καρυδιού, πέταλα βιολέτας, χυμός παντζάρι κ.ο.κ.

Τα αυγά «drapanki» ή «Skrobanki» δημιουργούνται με το ξύσιμο της επιφάνειας ενός βαμμένου αυγού με την παραπάνω τεχνική, προκειμένου να αποκαλυφθούν τμήματα από το άσπρο του κέλυφος. Στη συνέχεια, το αυγό βυθίζεται στη μπογιά. Στο παρελθόν, επιτρεπόταν μόνο στις γυναίκες να διακοσμήσουν αυγά, ενώ δεν επιτρεπόταν ούτε καν η είσοδος των ανδρών στο σπίτι κατά τη διάρκεια της όλης διαδικασίας, καθώς, σύμφωνα με την παράδοση, έφερναν κακή τύχη και έσπαγαν τα αυγά.

Στην Κροατία, όπου τα βαμμένα αυγά αποκαλούνται «pisanice», οι νοικοκυρές χρησιμοποιούν πλέον σύγχρονες πρακτικές και τρόπους διακόσμησης για τα πασχαλινά αυγά, αλλά το κυρίαρχο μοτίβο στο νότο της Κροατίας είναι το κόκκινο αυγό με έναν άσπρο σταυρό στη μέση.Αντίθετα, στην υπόλοιπη χώρα κυριαρχούν τα σχέδια με λουλούδια και γεωγραφικά μοτίβα, εμπνευσμένα κυρίως από τη φύση.

Στη Σερβία, το πρώτο αυγό που βγαίνει από το σκεύος όπου βάφονται τα αυγά φυλάσσεται έως το επόμενο Πάσχα στο σπίτι του νοικοκύρη, για να του παράσχει ασφάλεια και υγεία, ενώ όλα τα άλλα αυγά συμμετέχουν στο «διαγωνισμό» τσουγκρίσματος, στον οποίο επιδίδονται μικροί και μεγάλοι τη Λαμπρή.

Στη Ρουμανία, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, όταν ο Χριστός, πάνω στο Σταυρό, είδε τα αυγά να γίνονται κόκκινα από το αίμα του, ζήτησε από τους πιστούς να βάφουν κόκκινα αυγά σε ανάμνηση της θυσίας Του.

Στη Βουλγαρία, το βάψιμο των αυγών (vapsuvat) γίνεται και εδώ τη Μεγάλη Πέμπτη (Veli Chetvortok). Το βράδυ της ίδιας ημέρας, οι νοικοκυρές παίρνουν ένα από τα βαμμένα αυγά στην εκκλησία για να το διαβάσει ο παπάς μαζί με τα Δώδεκα Ευαγγέλια. Με το πέρας της λειτουργίας, θάβουν το αυγό στο αμπέλι τους προκειμένου να τους προστατεύσει ο Θεός από χαλαζοθύελλες και να έχουν καλή σοδειά.

Στη λαϊκή συνείδηση, ένα αυγό που έχει διαβαστεί στην Εκκλησία τη Μεγάλη Πέμπτη, μπορεί να αντέξει χωρίς να χαλάσει ολόκληρη τη χρονιά.

πληρ ; Newsroom ΔΟΛ,ΑΠΕ-ΜΠΕ

.